Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

LOJİSTİK YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKANIN ROLÜ

SABANCI ÜNİVERSİTESİ / BERFU AYDIN / BİLGİSAYAR BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİSİ

“DÜNYANIN ÖNDE GELEN ARAŞTIRMA VE DANIŞMANLIK ŞİRKETİ OLAN GARTNER TARAFINDAN YAPILAN BİR ANKETE GÖRE, YAPAY ZEKÂ İLE İLGİLİ GERÇEKLEŞTİRİLECEK PROJESİ SAYISI ÖNÜMÜZDEKİ YILDA İKİ KAT SEVİYEYE ULAŞACAK VE 2022 YILINDA 8 KATTAN FAZLA OLACAK. BÖYLELİKLE YÜKSEK SEVİYEDE VERİ ELDE ETME VE İŞLEME DÖNEMİ BAŞLAYACAK.”

Günümüzde, teknolojinin ve dijitalleşmenin durdurulamaz bir hızla geliştiği bu dönemde, hangi sektör olursa olsun tüm şirketler teknolojiden ve getirdiği yeniliklerden yararlanmak zorunda. Dünyanın önde gelen araştırma ve danışmanlık şirketi olan Gartner tarafından yapılan bir ankete göre, yapay zekâ ile ilgili gerçekleştirilecek projesi sayısı önümüzdeki yılda iki kat seviyeye ulaşacak, 2022 yılında ise 8 kattan fazla olacaktır. Böylelikle, yüksek seviyede veri elde etme ve işleme dönemi başlayacaktır.

Yıllara göre yapay zekâ teknolojisine ait proje sayısı

Böylesine dinamik, bir o kadar da hızlı gelişen dijitalleşme dönemine ayak uyduramayan şirketler, pazar paylarını, daha sonra karlılıklarını gitgide kaybetmeye başlayacaktır. Bu da günümüz iş dünyasındaki sıkı rekabette onları geride bırakacaktır. Fakat bu süreçte kendini yenilemiş ve inovatif gelişmeleri kendi bünyesine entegre edebilmiş firmalar bu süreçten çok daha güçlü çıkacaktır.

Şu an ve gelecekte, teknoloji dünyasındaki en büyük devrim, yapay zekâ teknolojisidir. Endüstri 5.0 ile aktif olarak kullanılmaya başlanan yapay zeka ile şirketler iş süreçlerini daha verimli ve kısa zamanda yönetebiliyor, bu da karlılıklarını artırmalarına neden oluyor. Bazı araştırmalara göz atmak gerekirse, teknoloji firmalarından biri olan Accenture’ın yayınladığı rapora göre, yapay zekâ teknolojisi, 2035 yılına kadar 16 farklı endüstride ortalama %1,7’lik bir ekonomik büyümeye yol açacak. Yine Accenture, AI’nın (Yapay Zekâ) 2035 yılına kadar kârlılık oranlarını, ortalama yüzde 38 artırma potansiyeline sahip olduğunu ve 12 ekonomide, 16 endüstride 14 trilyon dolarlık ekonomik bir artışa olanak sağlayacağını gösteriyor. Ekonomik boyuttaki bu denli büyük ölçekli gelişmeyi öngörüp kendini yenileyen firmalar, şimdiden yapay zekâ ve bilişsel teknolojiye yatırım yapmaya başladı. Uluslararası pazar araştırma firması IDC, yapay zekâ ve bilişsel sistemlere yapılan küresel harcamaların 2022’de 77,6 milyar dolar olacağını öngörüyor. Özellikle tüm dünyayı etkileyen COVID-19 korona virüs hastalığından sonra firmaların, insana dayalı sistemlerden ziyade insana yardımcı olabilecek otomasyon sistemlerine yönelik daha sert adımlar atacağı kanaatindeyim. Dolayısıyla önümüzdeki yıllarda bilişim teknolojisine, özellikle yapay zekâya yönelik harcamalar daha da artacaktır.
Bu süreçte, tüm bu gelişmelerden etkilenecek en önemli sektörlerden birisi lojistiktir. Zaman yönetimi, verimlilik, stok yönetimi, maliyet azaltma ve mevcut talebi karşılama gibi tüm bu süreçler, diğer tüm sektör firmalarında olduğu gibi lojistik firmalarının da temel dinamiklerini oluşturur.

Bu bağlamda, yapay zekânın lojistik sektöründe aktif olarak kullanılmasıyla ortaya çıkan öngörülü lojistiğe ve yukarıda bahsedilen iş süreçlerine nasıl etki ettiğini gözlemledim.

ÖNGÖRÜLÜ LOJİSTİK

Lojistik firmalarındaki yaşanan temel problemlerden biri, teslimatın istenilen noktaya geç ve eksik iletilmesidir. Eğer talep fazlaysa ama stokta sınırlı sayıda mal mevcutsa şirketler para kaybedecektir. Ancak işlem hızı yüksek teknolojilerin gelişmesiyle beraber fazla sayıda veri işlenebilir ve analiz edilebilir hale geldi. Büyük veri üzerinde çalışan, geliştirilmiş, makine öğrenmesine dayalı algoritmalarla beraber yapay zekâ, geleceği öngörme ve karar-verme hususunda şirketlerin elini güçlendirdi.

Yapay zekâ teknolojisi, 2035 yılına kadar 16 farklı endüstride ortalama %1,7’lik bir ekonomik büyümeye yol açacak.

Tüm bu teknolojiler sayesinde, bazı lojistik ve e-ticaret firmaları, müşteriden daha sipariş gelmeden talep miktarlarını öngörerek iş süreçlerini çok daha kısa sürede ve tam verimlilikle tamamlayarak lojistikteki en büyük problemlerden biri olan uzun teslimat sürelerini kısaltmayı başardılar. Bu da müşterilerin taleplerinin, tam zamanında istenilen yere iletilmesini sağlayarak müşteri memnuniyetinin artmasına neden oldu. Özellikle son yapılan çalışmalara göre, makineler insanlara göre daha yüksek doğrulukla geleceği öngörmeye başladı. Bundan dolayı bazı lojistik şirketleri bunu yapabilecek bilişim sistemlerine yatırım yapmaya başladılar. Örneğin, hava taşımacılığındaki yaşanan gecikmeleri öngörmek için DHL’in geliştirdiği makine bunlardan biridir.

Makine öğrenmesine dayalı algoritma tabanlı bu makine sayesinde, en kısa sürede gidilebilecek hava güzergâhları ve bağlantılar, geçmişte elde edilen verilerin analiz edilmesiyle tahmin edilmektedir. Makine, belirlenen güzergâh için 58 farklı parametreyi göz önüne alarak ortalama tahmini taşıma süresini vererek, tahmini gecikme süresini hesaplar. Böylelikle bu gecikmeyi etkileyen faktörlerde belirlenmiş olur.

Tüm bunlar, firmanın bir hafta önceden plan yapmasına olanak sağlar. Bu planlar neticesinde, iş süreçleri daha hızlı, verimli ve güvenilir bir şekilde ilerler. Bu da, doğrudan müşterinin birlikte çalıştığı firmaya duyduğu güvenin artmasına neden olur.

KAYNAKLAR:
(2019, 07 15). Gartner: https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2019-07-15-gartner-survey-reveals-leading-organizations-expect-t
Accenture. (2017). https://www.accenture.com/t20170620T055506__w__/us-en/_acnmedia/Accenture/next-gen-5/insight-ai-industry-growth/pdf/Accenture-AI-Industry-Growth-Full-Report.pdf?la=
DHL. (2018, 11 08). https://lot.dhl.com/how-ai-will-revolutionize-logistics/https://lot.dhl.com/how-ai-will-revolutionize-logistics/
IDC. (2018, 09 19). https://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prUS44291818https://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prUS44291818
https://www.lojistikcilerinsesi.biz/2020/04/13/lojistik-yonetiminde-yapay-zekanin-rolu-2/