Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

2020 YILINDA MAKİNE ÜRETİCİLERİ İÇİN 4 TREND

EATON ELEKTRİK / YILMAZ ÖZCAN / TÜRKİYE ÜLKE MÜDÜRÜ

EATON ELEKTRİK TÜRKİYE ÜLKE MÜDÜRÜ YILMAZ ÖZCAN SEKTÖRDE DEĞİŞEN İHTİYAÇLARIN MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ÜZERİNE CİDDİ ETKİSİ OLAN DÖRT KONUYA DİKKAT ÇEKİYOR.

Dijitalizasyonun bir sonucu olarak, ekonomi büyük ve ani değişimlerin arifesinde. Buna ek olarak, çevresel konuların ve enerjinin önemi gitgide artıyor. Tabii ki, makine mühendisliği de bu durumdan payını alıyor. Diğer yandan; dünya pazarlarındaki baskıyı artıran ve müşterilerin ihtiyaçlarını değiştiren yeni düzenlemeler, sektör için tamamen yeni fırsatlar sunan inovasyonları zorunlu kılıyor. Eaton Elektrik Türkiye Ülke Müdürü Yılmaz Özcan, makine mühendisliği üzerinde ciddi etkisi olan dört konuya dikkat çekiyor.

ENERJİ VERİMLİLİĞİ

Yeni AB Ekodizayn Direktifi 2021 yılında yürürlüğe girecek. Makine üretimi sektöründe ek enerji tasarrufları özellikle planlanmakta ve sürücülerin de devreye gireceği öngörülüyor. 1 Temmuz 2021 itibarıyla 2, 4, 6 veya 8 kutuplu ve 0.75 kW veya 1000 kW’tan az veya çok anma çıkış güçlü üç fazlı motorların enerji verimliliği IEC verimliliğine karşılık gelmelidir. Ex eb yüksek güvenlikli motorlar buna istisnadır. Uygulamaların enerji tasarrufu potansiyelinden yararlanmak için, yumuşak yolverici ve hız kontrol cihazı arasında seçim yaparak en uygun yol verme biçimine karar vermeleri gereklidir. Bu seçimi yapmadan önce, şirketler her bir uygulama için en verimli çözümü belirlemek adına kapsamlı bir sistem analizi yapmalıdır. Pek çok durumda, hız ayarlı sürücüleri yalnızca proses mühendisliği bakımından gerekli olmaları halinde kullanmak mantıklı olacaktır. Şirketlerdeki enerji verimliliğini artırmak için kullanılacak önemli bir araç ise ISO 50001 uyumlu enerji yönetim sistemidir. Bu sistem, proseslerin ve prosedürlerin enerji tüketimini önemli ölçüde azaltacak şekilde oluşturulmasına olanak tanımaktadır. Böylece bir yandan tüketimin azalmasıyla maddi tasarruf sağlanırken, diğer yandan da pek çok AB ülkesinde bu durum vergilere de yansımaktadır. Bunun temel ön gereksinimi, tüketimin ve tüketimin belgelendirilmesinin ölçülebilirliğidir. Bunu başarmanın akıllı bir yolu, Eaton’ın NZM ürünü gibi Sınıf 1 entegre enerji ölçüm modülüne sahip dijital bir devre kesici kullanmaktır.

AKILLI FABRİKALARDA HABERLEŞME PROTOKOLLERİNİN STANDARTLAŞTIRILMASI

Endüstri 4.0 ve akıllı fabrikalar günümüzde üzerinde sıkça durulan konulardır. Bununla birlikte, bunlar için doğru temelleri oluşturmak, özellikle kullanılan makineler arasındaki haberleşme söz konusu olduğunda, büyük bir meydan okumadır. Çok sayıda haberleşme protokollerinin yarattığı Babil karmaşasıyla bu durumun üstesinden gelmek mümkün değildir. OPC Birleşik Mimarisi (OPC UA) makineler arasındaki veri alışverişi için platformdan bağımsız bir standarttır. Şu anda üreticiye bağlı protokoller pazara hakim olsa da, makine ve tesis operatörlerinin yakın gelecekte tek tip standartları gitgide daha fazla talep edeceğini varsayabilir. Gerçek zamanlı haberleşme için oluşturulan TSN standardıyla (Zamana Duyarlı Ağ) uyumlu OPC UA, bunun için ümit verici bir platform olarak görülüyor. Aynı makine tiplerinin başlangıçta aynı dili konuşmaları önemlidir. Haberleşme gereksinimleri büyük farklılık gösterdiği için bu yaklaşım mantıklıdır. Makine araçları örneğin gıda üretiminde kullanılan makinelere göre farklı veriler dağıtıyor. Bu amaçla, makine tiplerinin bilgi modellerinin birbirinden bağımsız sektörlerde kabul edildiği endüstrilerde sözde eş teknik özellikler geliştirilmektedir. Örneğin, paketleme endüstrisinin eş teknik özellikleri çok gelişmiştir. Son derece gelişmiş bu tip uzun proses zincirleriyle, standartlaşma isteğinin ortaya çıkması anlaşılabilir. Robotik endüstrisi gibi diğer sektörler de buna ayak uydurmaktadır. Her iki durumda da, üreticiler müşterilerinin gelecek yılın talepleri için bir çözüm bulmalarını beklemektedir.

DİJİTAL İKİZLERİN EVRİMİ

Günümüzde dijital ikizler, öncelikli olarak geliştirme aşamasında kullanılan bir yaklaşımdır. Makinelerin dijital resimleri örneğin, geliştirme döngülerini azaltan simülasyonlar için kullanılıyor. Bu durumda, bu konseptin bir adım ilerisinin düşünülmesi de doğaldır: Operasyon esnasında bile makinelerin veya tesislerin ve fabrikaların tamamının görsel resimlerini kullanmak büyük avantaj sağlayacaktır. Eğer dijital ikiz makinenin veya üretim tesisinin mevcut durumunu yansıtan ürün gelişimi için kullanılırsa, işletim safhası için yaratılmış olan bu veri modelinin kullanılmaya devam edileceği açıktır. Devam eden operasyonlarda kullanılan sensörler, sapmaları kolayca algılamak ve makinelerin kullanılabilirliği artırmak için dijital ikizlerden alınan “hedef değerlerle” kolayca kıyaslanabilmektedir. ”Asıl hedef kıyaslamasından” yola çıkılarak, kestirimci bakım gibi metotların kullanımı için gereken hazırlık aşaması da önemli ölçüde kısaltılabilmektedir.

ENDÜSTRİNİN TÜKETİCİYE GÖRE UYARLANMASI

Geçtiğimiz yıllarda makine operasyonları büyük değişimler geçirmiştir. Aletlerin, tekerleklerin ve ayar vidalarının yerini ekranlar ve butonlar, ekranların yerini ise dokunmatik fonksiyonlar almıştır. Sezgisel olarak kullanabildiğimiz dokunmatik ekranlar günümüzün dünyasının vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Yeni neslin, iş hayatı da dahil olmak üzere, özellikle beklediği de budur. Yalnızca butonlarına basılarak çalışan ve karmaşık menülere sahip ilk ekran modelleri, temel işlemleri fonksiyonel olarak tamamen yerine getiriyor ve basit gereksinimler için hâlâ tamamen yeterlidir. Bununla birlikte, dokunmatik ekranlar, sektördeki zafer yürüyüşünü devam ettirecektir. Bunun bir sonraki adımı, ekranı makineden tamamen ayırmak ve böylece verilerin en azından tabletten veya cep telefonundan okunabilmesini sağlamaktır. Akıllı cihazlarla uzaktan işletim, sürecin operasyonel güvenlik açısından da düşünülmesi gereken bir sonraki adımdır.