Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

TEZMAKSAN, KAYIP ZAMANLARI ÜRETİME DAHİL EDEN TEKNOLOJİLER SUNUYOR

TEZMAKSAN / AR-GE TEKNİK ÇÖZÜM MÜHENDİSİ, MUHAMMET BOZKIR

TALAŞLI İMALAT SANAYİSİNİN TÜM İHTİYAÇLARINI KARŞILAYABİLMEK ADINA ÇÖZÜMLER ÜRETEN TEZMAKSAN, TEKNOLOJİLERİNİ KİRALAYARAK DİJİTALLEŞEN SANAYİNİN İHTİYAÇLARINA CEVAP VERİYOR. AR-GE TEKNİK ÇÖZÜM MÜHENDİSİ MUHAMMET BOZKIR, GELİŞTİRDİKLERİ YAZILIMLARLA MAKİNELERİN ÖMRÜNÜ VE VERİMLİLİĞİNİ NASIL ARTIRDIKLARINI ANLATIYOR.

Tezmaksan’ın Endüstri 4.0 çözümleri hakkında bilgi alabilir miyiz?

Endüstri projelerinde genellikle müşterilerimize butik çözümler üretiyoruz. Firmanın nasıl bir prosesi var öncelikle buna bakıyoruz. Fabrikanın çalışma dinamiklerine ve müşterinin isteklerine göre Endüstri 4.0 kapsamında bir yol haritası çiziyoruz. Sorunun ne olduğunu, nasıl bir akıllı fabrika çözümüyle yola çıkmamız gerektiğinin röntgenini çekiyoruz. Daha sonra ihtiyaçlar hiyerarşisine bakarak en uygun çözümü müşteriye sunmaya çalışıyoruz.

Süreçleri akıllandırmak adına nasıl bir yol haritası çiziyorsunuz?

Makineler sıcak ortamda yani takımlar talaşa girdiğinde metal metale sürttüğü için ısınmadan kaynaklı parçada bir genleşme oluyor. Makineler ne kadar rijit olursa olsun termal kompanzasyon bile yapsalar genleşmeler engellenemiyor. Bu sorunla ilgili kurumsal bir firma bize geldi. Biz de alternatif olarak, o parçanın fikstürde sıcaklığını ölçtük. Ölçtüğümüz değeri bir bilgisayar ekranına aktardık. Bilgisayar ekranından alınan değeri, oluşabilecek reaksiyonlarını da hesaba katarak parçayı hep aynı ölçüde kesebilmesini sağlayan bir yazılımla canlı olarak izledik. Sürecin nasıl ilerlediği, alınan reaksiyonlarla parçaların nasıl düzeltilmesi gerektiğini ya da ilgili makineye nasıl ulaşıldığı ve o noktalara gelindiğinde ölçülen yüzeyin hep aynı şekilde izlenebilmesini sağlayan çözümler geliştirdik.

Aynı zamanda ortamdaki sıcaklıklara göre makinelere karar aldırıp, parçanın işleyişini değiştirip parçaların aynı ölçüde kalmasını da sağlıyoruz. Digital Way diye bir fransız firmanın ürünü olan whatpılot ile takımların aşındığını, kırıldığını ya da körleştiğini anlayabildiğimiz bir sistem var. Biz Türkiye’de bu sisteminin satıcısı ve uygulayıcısıyız. Bu kapsamda müşterilerin takım sarfiyatı, parçanın aynı kalitede üretilmesi gibi sorunları olduğunda onlara anahtar teslim projeler yapıyoruz. Endüstri 4.0 kapsamındaki robotlu otomasyon çözümlerimizle de müşterilerimize hem kapasiteleri hem performansları hem de nasıl daha iyi yeteneklere sahip olabilecekleriyle ilgili raporlar çizerek onlara birtakım ipuçları veriyoruz.

Robotlu otomasyon çözümleriniz hakkında bilgi alabilir miyiz?

Endüstriyel robotlu otomasyon uygulamaları özellikle seri üretim yapan işletmelerde, başta kalite ve verimlilik olmak üzere büyük bir artış sağladı. Dolayısıyla son yıllarda dünyada olduğu gibi Türkiye pazarında da robot ve CNC makinelerin bir arada çalışması yaygınlaşmaya başladı. Robot uygulamalarının büyük bir çoğunluğunu takım tezgahlarına yapılan yükleme ve boşaltma uygulamaları oluşturmaktadır. Bunun yanında robotlar otomasyon içinde zımpara, çapak alma, polisaj, kaynak, palet yükleme, paketleme gibi ağır ve özel proseslerde de kullanılıyor. Robotlu otomasyon hizmeti alan firmalar, ürettikleri parçanın ne kadar kısa sürede çıkacağının hesaplarını, arıza çıkmadığı sürece kesin sonuçlarla alabiliyor. Çünkü robotlu otomasyon ile insan faktörü sistemden ayrıştırıyor. İnsandan kaynaklı hatalı parça üretimi en aza indirgeniyor. Bütün avantajları geri planda bırakıp, sadece hatasız parça üretimi üzerinde durulsa bile; bu sistemin tüm gücünü benimsememizi sağlayabilir. Robotlu otomasyon çözümlerimiz müşterilere özel butik çözümler sunmamızı da sağlıyor. Müşteriler isteklerini sunduktan sonra biz onlara bir demo çalışması yapıyoruz. İsteklerini simüle edip 3 boyutlu CAD datalarını aldıktan sonra projenin videosunu gerçek haliymiş gibi sunuyoruz. Müşterilerin tasarımları kendi fabrikalarında kurgulama şansları oluyor. Böylece simüle edilmiş programla istedikleri yerleri değiştirebilme fırsatları oluyor. Bu da aslında hem zamandan hem de maliyet açısından avantajlı bir durum olduğunu gösteriyor. Her şeyi tamamladıktan sonra projeyi anahtar teslim olarak sunuyoruz.

CUBEBOX otomasyon sistemleri nedir? Kullanıcılara ne gibi yararlar sağlar?

Cubebox, AR-GE birimimizin geliştirdiği bir proje. Üretiminize CUBEBOX sistemi ile 24 saat operatörsüz hatasız, duruş olmadan çalışabilir bir sistem sunuyoruz. CUBEBOX sistemi ile özellikle gece vardiyalarında %50 verim alabiliyorsunuz. Standart yapısı ile tüm CNC tezgahlara uyumlu olup, firmaya özel robot sistemlerinden %20 daha ucuz ve sadece 1 günde devreye alınabiliyor. Ayrıca bu sistem ile robot programlama bilgisine ihtiyaç duymadan parça değişimi yapabiliyor. Her tür kontrol ünitesi ve dilediğiniz robot markasına uyumlu. Palet değiştirme özelliğine de sahip olan bu sistem, robot makine ile birlikte çalışırken operatörde magazini doldurup boşaltabiliyor. Esnek yapısı ile fabrika içerisinde makinadan makinaya kolayca taşınabilen çevre dostu bir çözümümüzdür. Bir de Robocam Robot Cam sistemimiz var. Robotları kontrol edebilen yerli ve milli 2,5 Eksen CAD CAM yani; Robocam yazılımını CUBEBOX istemine dahil ederek dünyada bir ilk olan sistemi yerli imkanlarla geliştirdik. Böylelikle operatörlerin robot programlama yetkisine gerek kalmadan işlenecek parçaların katı modelleri sisteme transfer edildiğinde robot kendi programını kendisi yapabiliyor. Ayrıca robotun referans tanımlama işlemleri esnasında kaybedilen zamanlar da minimize edilmiş oluyor. CUBEBOX haricinde diğer tüm robotlu sistemlerinin de kullanılabileceği bağımsız bir yazılım.

BEYİN FIRTINASINDAN ÜRÜNE DÖNÜŞEN SİSTEM: “KAPASİTEMATİK”

Kapasitematik CNC izleme sistemleri hakkında bilgi alabilir miyiz?

Kapasitematik sistemi hakkında yaklaşık 4 yıldır çalışıyoruz. Burda da yine talaşlı imalatla ilgili müşterilerimize teknoloji kiralıyoruz. Teknoloji kiralama işi dünyada uzun zamandır mevcutken Türkiye’de yapan ilk firma biziz. Araç kiralar gibi makine kiralayarak sürecin tüm sorumluluğunu alıyoruz. Bizler bu makineleri kiralıyoruz ama geri aldığımızda nasıl geri gelecek bilemiyoruz. Bir problem olabileceği için endişelenebiliyoruz tabii zaman zaman. İş birliği yaptığımız şirketlerden biri bu sistemi diğer makinelere koymayı önerince beyin fırtınasıyla ürüne dönüşen bir sistem oldu Kapasitematik. Bu sistem, makina verimliliğini analiz eden; hata ve problemleri anlık geri bildirim yaparak kullanıcısına raporlayan ve hatasız üretim çözümleri sunan bir sistemdir. Endüstri 4.0 dahilinde düşünülebilecek bu proje ile uzaktan erişim yaparak makinelerin anahtar öneme sahip verileri bir merkezde toplanıyor ve bu veriler rapora dönüştürülüyor. Uzaktan izleme ve verimlilik raporlama sistemi olan ‘Kapasitematik’ sayesinde CNC kullanıcıları ve işletmeler, mevcut makinelerini ölçebiliyor ve tarihsel trend analizlerini görebiliyor. Normal şartlarda bir işletme için hem maliyet hem de zaman açısından sorun olabilecek bu tür bir çalışmayı Kapasitematik ile tek bir tuşla tamamlamak ve takip etmek mümkün. Kapasitematik ile sadece makinanın değil, operatörün takibi de yapılabiliyor. Operatör makineyi doğru kullanıyor mu? Makineyi zorluyor mu? Doğru takım kullanıyor mu? Hangi programı seçmiş? Tüm bunlar, tablet, bilgisayar veya cep telefonu üzerinden görülebiliyor. Dolayısıyla makinanın en doğru ve verimli şekilde kullanılmasına olanak sağlayan Kapasitematik sayesinde işletmeler ciddi kara geçiyor.

BÜTÜN VERİLER TEK BİR ALGORİTMA ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLEBİLİYOR

CNC kullanıcıları ve işletmeler bu teknolojiden nasıl yararlanıyor?

Kapasitematik, ya aylık 300TL’lik makine başına bir ücret ile ya da satın alma modeliyle kullanıcılarına iki türlü kiralama seçeneği sunuyor. Firmalar satın alma modelinde sistemi bir yazılım gibi komple satın alıp yıllık %15-20 gibi bir bakım bedeli ödeyerek kendi bünyelerinde kullanabiliyorlar. Ancak kiralama seçeneğinin de farklı avantajları var. Eğer savunma sanayi değilseniz, -çünkü internetin açık olmaması, lokalinde çalışması gerekiyor- kiralama seçeneğiyle tüm bu süreçler gider olarak gösterilebiliyor. Bu da bilançoya artı olarak yansıyor. Bununla birlikte firmalar herhangi bir güncelleme olduğunda güncellemeyi ücretsiz olarak alabiliyor. Bu da çağın teknolojisi olan yapay zeka için veri biriktirmek anlamına geliyor aslında. Yapay zeka teknolojisiyle belli analizlerin, belli karar alma mekanizmalarının sonuçlarını öngörmek akıllı fabrika çalışmalarının da önünü açıyor.

Utis etkinliği hakkındaki fikirlerinizi öğrenebilir miyiz?

Utis; kesme teknolojileri, yeni teknolojiler ya da talaş imalatı endüstrisi için çok kıymetli bir organizasyon. Dünyada ve Türkiye’de yaşanan gelişmelerin tartışılabildiği bir platform. Bu platform sayesinde sektörün ilgili kişileri ve akademisyenleri buluşuyor. Bu her iki taraf için de iş geliştirmek anlamına geliyor. Bu bağlamda bu etkinliğin bir köprü görevi gördüğünü düşünüyorum. Etkinlik kapsamında gerçekleştirilen seminerler sayesinde katılımcılar birçok şey öğrenebiliyor. Sanayiciler ve akademisyenler arasındaki ilişkinin artması gerektiğini düşünüyorum. Utis bu anlamda hem iş birliklerinin doğmasına hem de ilişkilerin artmasına neden oluyor. Gitgide gelişen teknolojiler hakkında bilgi alan katılımcılar hem rakiplerinin çalışmalarını yakından öğrenme fırsatı buluyor hem de gelecekte gerçekleşebilecek çalışmalar hakkında fikir ediniyorlar. Her geçen yıl katılımcı sayısının artmasını dileğimiz bu etkinlikler geleneksel çalışma sistemlerininin/yöntemlerinin nasıl değiştiğini görmek için de iyi bir fırsat.