Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

ÜRÜN GELİŞTİRME SÜRECİNDE PDM

EGE ÜNİVERSİTESİ

1.GİRİŞ

Yeni ürün geliştirme süreçleri mekanik, elektik-elektronik, mekatronik, yazılım gibi farklı disiplinleri bir araya getirerek rekabetçi, teknolojik, verimli, farklı müşterilerin farklı beklentilerine cevap verebilen ürünleri ortaya çıkarmak için kompleks bir yapı haline gelmiştir.  Bunun için organizasyonların satış ve pazarlama, ürün yönetimi, arge, üretim, planlama, kalite ve satış sonrası hizmetler gibi farklı departmanlarının yanı sıra tedarikçi ve müşteri gibi tüm paydaşların ürün geliştirme sürecine dâhil olması beklentileri karşılayabilen ürünler ortaya çıkması açısından oldukça önemlidir. Çok sayıda paydaşın tek bir ürün üzerinde çalışması karmaşayı da beraberinde getirir. Herkesin en güncel ve doğru veri ile çalışabilmesi için merkezcil bir veri sistemine ihtiyaç vardır. Bu noktada Ürün Veri Yönetimi (Product Data Management – PDM) yazılımları devreye girer.

2. ÜRÜN VERİ YÖNETİMİ

Ürün veri yönetimi, belirli bir ürünle ilgili verileri izlemek ve kontrol etmek için yazılım veya diğer araçların kullanılmasıdır. İzlenen veriler genellikle ürünün teknik spesifikasyonlarını, üretim ve geliştirme spesifikasyonlarını ve ürün üretmek için gerekli olan malzeme türlerini içerir. Ürün veri yönetiminin kullanılması, bir şirketin bir ürünün oluşturulması ve piyasaya sürülmesiyle ilişkili çeşitli maliyetleri izlemesine olanak tanır. Ürün veri yönetimi, ürün yaşam döngüsü yönetimi ve yapılandırma yönetiminin bir parçasıdır ve öncelikle mühendisler tarafından kullanılır.[2]

Ürün geliştirme sürecinde ki eş zamanlı mühendislik, ürünün piyasayı sürülmesini uzatır. Bu yüzden süreç içerisinde verilerin ihtiyaç duyan kişiye otomatik olarak ulaşmasına ihtiyaç vardır.[3]

3. ÜRÜN GELİŞTİRME SÜREÇLERİ

Ürün geliştirme süreçleri 7 temel basamakta incelenebilir. Organizasyon yapılarına göre ve ürün karmaşıklığına göre bu adımlar çeşitlendirilebilir. 7 temel süreç;

  1. Keşif ve Araştırma: İhtiyaç duyulan ürünler belirlenir. Piyasa araştırması yapılır. Müşteri beklentileri çıkarılır. Rakipler araştırılır.
  2. Kavramsal Tasarım: Ürün konsepti belirlenir. Fizibilite çalışması yapılır. Ön yatırım listesi oluşturulur. Proje hedefleri belirlenir.
  3. Ön Tasarım: Taslak çizimler yapılır. Mühendislik ürün ağacı (EBOM) oluşturulur. Yatırım ihtiyaçları netleştirilir.
  4. Detay Tasarım: Detay çizimler oluşturulur. Teknik resimler hazırlanır. Sanal doğrulama için analizler yapılır. Üretim ürün ağaçları (MBOM) ve servis ürün ağaçları (SBOM) hazırlanır. Üretim ve kalite kontrol planları oluşturulur.
  5. Test: Prototipler oluşturulur. Performans testleri yapılır. Ürün hedefleri ile prototipler karşılaştırılır. Yatırımlar yapılır.
  6. Seri İmalat: Kalıpların, makinelerin kabulü yapılır.  Ürün imalata alınır.
  7. İşletme: Ürün piyasaya sürülür. Geri dönüşler incelenir. Gerekli ise revizyonlar yapılır. Ürün ömrünü tamamlayınca tedavülden kaldırılır.

ÜRÜN TASARIM SÜRECİ V DİYAGRAMI [4]

Her süreçte farklı insanlar farklı departmanlar çalışır. Her sürecin girdileri ve çıktıları vardır. Bir sürecin çıktısı başka bir sürecin girdisi olur. Bir sürecin girdisinde veya çıktısında revizyon olduğu zaman o sürece bağlı diğer süreçlerinde revizyona ihtiyacı oluşur. Çok sayıda insanın ve departmanın olduğu bir süreçte revizyonları yönetmek manuel olarak imkânsız hale gelir. İyi yönetilemeyen değişiklikler sonucunda maliyet artışı, kalite problemleri, ürünün piyasaya sürülme süresinin uzaması, müşteri kaybı, itibar kaybı, müşteri beklentilerini karşılayamama gibi olumsuz sonuçlar oluşur. Bu sebeple ürün geliştirme sürecinde bulunan herkesin merkezcil bir veri yönetim sistemi üzerinde çalışması gereklidir. Herkesin en güncel ve doğru veriye en kısa süre ulaşması kaliteli, müşteri beklentilerini karşılayan, zamanında piyasaya sürülmüş ürünler ortaya çıkarmada oldukça önemlidir.

Tasarım Süreci [5]

4. ÜRÜN VERİ YÖNETİMİNİN FAYDALARI

Çalışanlar işlerini yapmak için birçok veriye ihtiyaç duyar ve çalışma zamanlarının büyük bir kısmını doğru veriyi bulmaya ayırır. Her zaman doğru veriye ulaşmakta mümkün olmayabilir. PDM organizasyonda çalışan her bir çalışanın ihtiyaç duyduğu veriyi bünyesinde barındırır. Bu sayede herkes doğru veriler üzerinde çalışır. Veri aramakla zaman harcanmaz. Yanlış verilerle çalışarak çöpe gidecek hatalı işler yapmazlar.

PDM’ in faydaları;

  1. Merkezcil Veri Yönetimi
  2. En güncel ve doğru veriler ile çalışma
  3. Değişiklik süreçlerinin yönetilebilmesi
  4. Gelişmiş arama seçenekleri
  5. Şirket hafızasının oluşturulması
  6. Maliyetleri düşürme
  7. Tüm paydaşların sisteme dâhil edilmesi
  8. Süreçler arası geçişte operatörlerin kaldırılması
  9. Kullanılan üretim, kalite, arge sistemlerinin
  10. entegrasyonu
  11. Esnek tasarım süreçleri
  12. Hızlı tepki süreleri gibi sıralanabilir.

5. ÜRÜN VERİ YÖNETİMİNİN 4 TEMEL FONKSİYONU

Farklı PDM yazılımlarının birbirinden farklı çok sayıda özelliği bulunmaktadır. Ancak hepsinde bulanan 4 temel fonksiyon vardır. Bu fonksiyonlar;

  1. Veri ve Doküman Yönetimi: Ürün bilgilerinin korunmasını ve sistemde depolanmasını sağlar. Böylece güvenilir bilgiye ulaşılabilir ve veri kayıpları engellenmiş olur.
  2. İş Akışı ve Proses Yönetimi: Mevcut ürün bilgileri için prosedürleri kontrol eder ve bu bilgi ile iş yapma sürecine dair bir mekanizma sağlar.
  3. Ürün Yapı Yönetimi: Malzeme listeleri, ürün çeşitliliği ve tasarım çeşitliliğini ele alır.
  4. Parça Yönetimi: Standart parçalar hakkında ve tasarımların yeniden kullanım olanakları hakkında bilgi sağlar.

6. PDM SİSTEMİ NASIL SEÇİLMELİDİR?

Piyasada çok sayıda PDM yazılımı üreten firma mevcuttur. Her birinin farklı avantajları ve dezavantajları vardır. Doğru yazılımı seçmek için aşağıdaki kriterler yardımcı olacaktır.[6]

  1. Hızlı ve kayda değer yatırım geri dönüşü sunmalı
  2. Uygulaması ve kullanımı kolay olmalı
  3. Yönetimi kolay olmalı
  4. En düşük düzeyde özelleştirme gerektirmeli
  5. İş akışlarına ve süreçlere uyarlanabilmeli
  6. Minimum eğitim gerektirmeli
  7. Ekstra donanım maliyeti getirmemeli
  8. BT destek gereksinimi minimum olmalı
  9. Malzeme kaynak planlaması (MRP), kurumsal kaynak planlaması (ERP) ve diğer iş sistemleri gibi, mevcut sistemlerle bütünleştirilebilen bir açık mimari sunmalı

7. SONUÇ

Firmaların yeni ürün geliştirme süreçlerinde yönetilmesi gereken büyük miktarda veri ortaya çıkmaktadır. PDM yazılımları bu konuda firmalara büyük kolaylık sağlamaktadır. Ancak günümüzde firmalar aynı anda birden fazla ürün geliştirmektedirler. Bunun yanında devam eden üretim, çalışanların iş güçlerini farklı konulara bölme zorunluluğu doğurmaktadır. Bu sebeple yeni ürün geliştirirken veriler ile beraber süreçlerinde yönetilmesi, kayıt altına alınması ve raporlanması gerekmektedir. Bu noktada firmalar ürünlerin yaşam döngüsünü yönetmesi için PLM (Product Lifecycle Management) sistemlerine yönelmelidir. İyi bir PLM sisteminin temelinde ise doğru kurgulanmış, iyi yönetilen bir PDM sistemi yatmaktadır.

KAYNAKLAR:

[1] https://plmgroup.eu/products/software/solidworks-pdm/

[2] https://en.wikipedia.org/wiki/Product_data_management/

[3] The PDM Information Center, courtesy of Hewlett-Packard, Understanding Product Data Management

[4] Omer Ecevitoglu,Sr. Systems Engineering Team Leader, Turbojet & Turboprop Engine Design https://www.linkedin.com/pulse/sistem-ve-m%C3%BChendisli%C4%9Finin-s%C3%BCre%C3%A7leri-nelerdir-omer-ecevitoglu/

[5] http://www.ses3000.com/solidworks-pdm-urun-veri-yonetimi/

[6] https://cadcamcaedunyasi.com/index.php?page=tr/arsiv/2013/66/enterprise-product-data-managment-kurumsal-urun-veri-yonetimi.html