Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

En Basitten En Karmaşık Sistemlere Kadar Eksiksiz Makine Emniyeti Çözümleri

Omron

Omron Türkiye makine emniyeti uzmanları, standartların dışına çıkmayacak emniyet çözümleri ile verimliliği üst seviyeye çıkarmak adına, küçük dokunuşlar ile büyük faydalar sağlanabileceğini belirtiyor.

Omron’un makine emniyet konusunda sunduğu katma değerli çözümlerin temeli 2011 yılında lansmanını yaptığı Sysmac Otomasyon Platformu’na dayanıyor. Bu platform sayesinde, tek yazılım, tek kontrolcü ve tek bağlantı üzerinde hareket edilebiliyor. Kullanılan EtherCAT haberleşmesi son derece önemli. Emniyet grubundaki kontrolcünün de EtherCAT haberleşmesi üzerinden aynı yazılımla programlanabilmesi ve yine aynı ağ üzerinden diğer cihazlarla haberleşebilmesi oldukça avantajlı.

Bu seri beraberinde kablolama kolaylığını da getiriyor. Dağınık uzak I/O seçenekleri sayesinde tek bir pano gerekliliğini ortadan kaldırıyor. İstenilen yerden tek bir kablo üzerinden gerekli verileri aktarma şansına sahip oluyor. Bu I/O’ları 1024 âdete kadar destekleyebiliyor. Gelişmiş makinalara cevap verebilecek bir sistemde, tek yazılım ve tek haberleşme ağı olması da kullanıcı açısından son derece faydalı. Yeni sistemler, haberleşmenin daha üst düzeyde olduğu, ilgili geri bildirimlerin ve verilerin toplandığı sistemler haline geliyor.

Eskiden bir bakımcı arızalı bir makina başına geldiği zaman çok fazla kablo yığını ile karşılaşıyor, hangi sistemin nasıl bir hata yaptığını anlamada ve çözüm üretmede hemen müdahaleye geçemiyordu. Yeni sistemlerdeki haberleşme ağ yapısıyla sistemde toplamış oldukları verilere göre, hataları ve diyagnostikleri analiz ederek çok rahatlıkla sunabiliyor ve ilgili ekranlara aktarabiliyor.

Sysmac otomasyon platformu da verileri toplayarak hataların oluştuğu ya da oluşabilecek kaynaklarını, hangi zamanda ne gibi farklılıklar yaşandığını sunabiliyor. İlgili yöneticinin bu verilere dayanarak prosesinde iyileştirme geliştirme faaliyetlerini yapmasına imkân sağlayabiliyor.

Omron, otomatik üretimi seri biçimde destekleyerek gereksiz duruşların önüne geçmiş oluyor.

Makineyi Emniyetli Hale Getirmek

Bir makinanın emniyetli hale getirilmesi için yapılacak çalışmalara ilk olarak tasarım aşamasında başlanılması gerekiyor. Proje gelişmeye başladıkça, tehlikeli olabilecek durumlar ön plana çıkartılarak, buralarda neler yapılabileceği hesaplanıp çözümler üretilmelidir.

İlgili süreçte ilk olarak mekanik iyileştirmeler ve kapamalar devreye giriyor. Bu çözümler ile nihai noktaya ulaştıktan sonra elektronik çözümler ve dolayısıyla emniyet çözümleri ile devam ediyor. Mekanik ve elektriksel olarak işlemler tamamlandıktan sonra sıra uyarı ve bilinçlendirme kısmına geliyor. Son olarak da çalışacak operatörler eğitimler ile bilinçlendirilerek istenen iş güvenliği seviyesine ulaşılıyor. Tüm bu süreçlerin ardından yönetilebilen/kabul edilebilen riskli makinalara ulaşılmış olunuyor.

Makine emniyet direktifini yorumlayarak makineleri emniyetli tasarlama veya emniyete alma çalışmalarında A,B,C tipi standartlara atıfta bulunuyor. İlgili makine A tipi standartlara göre risk analizi yapılarak makineye özgü C tipi standardı bulunuyor ise mesela bir mekanik presin bir paketleme makinesinin bir robot hücresinin ilgili C tipi standardına atıfta bulunarak ve standarda atıfta bulunarak bir mimari oluşturuluyor.

Bunun dışında riskler var ise veya makineye özgü bir C tipi standardı mevcut ise B tipi standartlara göre emniyet önlemlerinin alınması gerekiyor.

Örneğin işletmeci enjeksiyon makinasının yanına bir robot entegre ettiğinde ve yanına bir konveyör monte ettiği zaman sistem çok farklı bir makina haline getirilmiştir.

Kendi içinde bakıldığında farklı farklı C tipi standartları olsa da B tipi standartlara göre de emniyete alınmış oluyor. Türkiye’de maalesef makinaların standartlara göre tasarlandığını söylemek zor. Sonuç olarak, konuyu yüzeysel değil alt standartlara da inerek incelemek gerekiyor.

Makine Emniyeti Ürünlerindeki Teknolojik Gelişmeler

Makinada yapmış olduğunuz risk analizinde çıkmış olan risk seviyesine göre emniyet ürününü seçmeniz gerekiyor. Türkiye’deki emniyet ürünlerinin seçimi daha çok “algılama” konusunda ortaya çıkıyor. Bazen insanlar kapının açılıp kapanmasını kontrol ettiği için basit bir indüktif sensörü dahi emniyet ürünü olarak kabul edebiliyorlar. Farklı makinalarda birden farklı çözüm oluşabiliyor. Tamamıyla ergonomik şartlara, sistemin yapısına ve prosese göre seçilmesi gerekiyor. Bazen kilitli mekanik switchler konabiliyor ama o kapağın açılıp kapanması çok uzun sürecek ise ışık perdeleri ya da alan tarayıcıları ile desteklenebiliyor. Bunun akabinde de makinenin duruş süreleri gibi farklı ayrıntılar ortaya çıkıyor.

Omron, kontaksız emniyet kapı switchlerindeki mevcut çalışma mesafesiyle kapı ya da pencerelerde tam kapatılmama gibi durumları tolere edebiliyor.

Standartların Dışına Çıkmayacak Çözümler İle Verimliliği Artırmak

Endüstri 4.0 konsepti çerçevesinde Omron, verimlilik ve durmaksızın üretim üzerinde odaklanıyor. Gerek mevcut gerekse yeni çıkarmış olduğu emniyet grubu ürünlerinde de bu noktayı referans alarak hareket ediyor. Otomasyon grubundaki ürünlerinde gerekli parametreleri, hazır algoritmaları kullanarak ihtiyaç olan mekanik çözümleri, örneğin kontaktör gibi ürünleri, ortadan kaldırarak hem bunların montajı için geçen süreyi, hem de oluşabilecek arızalarda yaşanan duraklamaları ortadan kaldırmak üzere çözüm sunuyor. Diğer çözüm sunduğu kısım ise, üretim hattında senaryo değiştiği zaman, kullanılan emniyet ışık perdelerinde kapama ya da körleme gibi ihtiyaçlarla karşı karşıya kalınmasıdır. Hızlı bir şekilde devreye alma ve kullanma noktasında esneklik sağlayarak her seferinde sistemi durdurup ayar yapmayı ortadan kaldırıyor. Otomatik üretimi seri biçimde destekleyerek gereksiz duruşların önüne geçmiş oluyor. Ayrıca, standartların dışına çıkmamak kaydıyla, kontaksız emniyet kapı switchlerindeki mevcut çalışma mesafesi ile kapı ya da pencerelerde tam kapatılmama gibi durumları tolare edebiliyor. Bu sayede de yine gereksiz duruşların önüne geçmiş olur. Standartların dışına çıkmayacak çözümler ile verimliliği üst seviyeye çıkarmak adına Omron, küçük dokunuşlar ile büyük faydalar sağlayabiliyor.

Yeni tasarlanan makinalarda daha tasarım aşamasında hem hız hem de emniyet bir arada sağlanabiliyor.