Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR İÇİN DOĞRU YEDEKLİLİK TEKNOLOJİSİ HANGİSİ?

GSL MÜHENDİSLİK

ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARIN SON ZAMANLARDAKİ EN BÜYÜK GÜNDEMİ OPERASYONEL VERİMLİLİK. VERİMLİLİĞİ EN BAŞTAN İYİ BİR ŞEKİLDE TASARLAMAK, UYGULAMALARIN ÖNÜNÜ AÇIP YATIRIM GETİRİSİNİ ARTIRIYOR. OPERASYONEL VERİMLİLİĞİ YÜKSELTMEK İÇİN İSE, SİSTEMDEKİ CİHAZLAR ARASINDAKİ BAĞLANTILARIN GÜVENİLİRLİĞİ CİDDİ BİR ÖNEM TAŞIYOR.

Endüstriyel nesnelerin interneti (IIoT) uygulamalarında ağların güvenilirliği, yani sorunsuz haberleşme, temel meselelerden biri. Ağlarda bir aksama meydana geldiğinde herhangi bir kesinti, sistemde planlanmamış duruşlara ve nihayetinde finansal kayba neden oluyor. Bu kayıpların önüne geçebilmek için endüstriyel uygulamalar, ağlarda ancak çok kısıtlı kesintileri hoş görebiliyor. Bu kısıtlı süreye kesinti toleransı deniyor. IEC 62439 endüstriyel haberleşme ağ standardında belirtildiği üzere, ağlarda kurtarma süresinin kesinti toleransından daha kısa olması gerekiyor. Ağlarda kesintileri en azda tutabilmek için ise, ağları iletim aksaklıklarına karşı koruyan yedeklilik teknolojilerine başvuruluyor.

KABUL EDİLEBİLİR BİR KURTARMA SÜRESİ NEDİR?

Bu sorunun cevabı, genellikle uygulamanın ne olduğuna bağlıdır. Bazı yaşamsal altyapılarda kullanılan sistemler sıfır kesinti süresi gerektirebilirken, endüstriyel olmayan sistemlerde görece daha uzun kesintiler büyük kayıp yaratmayabiliyor. Endüstriyel uygulamalarda kullanılan yedeklilik teknolojileri sıfır kesinti süresi veya milisaniye düzeyinde kurtarma sürelerini destekliyor. Bu teknolojileri kullanıcılarla buluştururken göz önünde bulundurulması gereken bir başka unsur ise çözümün “maliyet etkinlik” derecesidir.
Çözümlerinde ağ ihtiyaca göre farklı yedeklilik teknolojileri sunan üreticilerden biri de Moxa’dır. Ağ ihtiyacına en uygun Moxa yedeklilik çözümü ne olabilir? Seçenekler aşağıdaki gibi sıralanıyor:

SIFIR KESİNTİ SÜRESİ

Elektrik santralleri, trafo merkezleri gibi kritik uygulamalarda ağların kurtarma süresi, 10 ms’nin altında olmalıdır. 10 ms içinde kurtarma olmazsa sistem, operasyonların olumsuz etkilenmesini önlemek için tamamen kesilir. Dolayısıyla ağ kesintisinin her seferinde 10 ms’nin altında kalacağından emin olmak için kullanıcıların sıfır paket kaybı destekleyen bir yedeklilik teknolojisi seçmesi gerekiyor. Santral ve trafo merkezlerine ek olarak, IIoT’nin ivme kazanmasıyla beraber üretim hatlarının her zaman çalışır halde olması istenen akıllı fabrikalar gibi, sorunsuz veri iletimi gerektiren uygulamalar da yaygınlaşıyor. Sorunsuz veri iletimi elde etmenin en popüler yollarından biri ise, sıfır paket kaybı garantisi veren PRP/HSR yedeklilik teknolojileridir.

​​​Sıfır kesinti süresi sağlayan yedeklilik teknolojileri kulağa çok güzel gelse de, bu teknolojilerin yüksek maliyeti kullanıcıları çoğu zaman hızlı ağ kurtarma sağlayan teknolojilere itiyor. Karar aşamasında düşünülmesi gereken bir başka önemli unsur da ağın ne kadar büyük olduğudur. Alışılmış yedeklilik teknolojileri ağ kesintisinin önüne geçebilecek kurtarma sürelerini yalnızca küçük ölçekli ağlarda sağlayabiliyor. Eğer uygulamanız çok çeşitli hizmetler destekliyorsa, muhtemelen basit ağlardan ziyade karmaşık bir ağ çözümüne ihtiyaç var demektir. Bu durum ise yedeklilik teknolojisi seçimi etkiliyor.

BASİT AĞLARDA HIZLI KURTARMA
(LAYER 2 AĞLAR)

Basit ağlar, akıllı fabrikaların üretim hatları, bir kavşakta yer alan MOBESE sistemi veya bir limanda malzeme elleçleme (machine-handling) gibi uygulamalarda kullanılıyor. Bu sistemler genellikle endüstriyel tip uygulamalardır. Moxa’nın küçük ağlara yönelik yedeklilik teknolojileriyle bu ağlarda kesintilerin milisaniyeler içinde giderilmesi kolayca sağlanabiliyor. Basit ağlarda milisaniye düzeyinde kurtarma sağlayan Moxa teknolojisi, Turbo Ring’dir. Turbo Ring teknolojisi, 250’ye kadar noktada 20 ms düzeyinde ağ kurtarma süresini destekliyor. Moxa’nın Turbo Chain teknolojisi ise, yedeklilik özelliklerini kaybetmeden ağların genişletilebilmesini sağlıyor. Kablosuz ağ bağlantılarında yedeklilik için ise AeroLink Protection teknolojisi kullanıcılara sunulmuştur. Böylece kablosuz ağlarda cihaz kesintisi veya sinyallerde parazit ile karşılaşıldığında kritik veri paketleri iletilmeye devam ediyor.

​KARMAŞIK AĞLARDA HIZLI KURTARMA
(LAYER 3 AĞLAR)

Karmaşık ağlar, farklı amaçlarla tasarlanmış ancak birlikte çalışması gereken çok sayıda ağı kapsıyor. Örneğin, raylı sistemlerde kontrol merkezi, istasyonlar ve demiryolu sinyalizasyon sistemi gibi çok sayıda ağ bulunuyor. Bu ağlarda farklı subnet ve sistemlerin birbiriyle haberleşebilmesi gerekiyor. Turbo Ring, Turbo Chain ve AeroLink Protection teknolojileri basit ağlarda ağ yedekliliği güvencesi verebiliyor. Büyük veya çeşitli sistemleri kapsayan karmaşık bir ağ söz konusu olduğunda ise, bu sistemler arasındaki haberleşmenin sorunsuz devamını güvenceye alan, bu ağlara özel tasarlanmış bir yedeklilik çözümüne ihtiyaç duyuluyor. Moxa, bu alanda kullanıcılara V-ON teknolojisiyle destek oluyor.

Sonuç olarak ağ bağlantılarında yedeklilik, günümüzde endüstriyel uygulamaların hemen hemen hepsinde şartnameye dahil edilen bir talep haline gelmiştir. Öte yandan her endüstriyel uygulamanın yedeklilik ihtiyacı farklı olduğu gibi, uygulama ölçeği, niteliği, bütçesi gibi faktörler de farklılık gösterebiliyor. Günümüzde kullanıcılara sunulan envai çeşit yedeklilik teknolojisi arasından bir tercih yaparken, en uygun teknolojiyi seçmek için bu teknolojiler arasındaki temel farkları bilmek önemli oluyor.

*Not: Gigabit Ethernet’te kurtarma süresi < 50 ms’dir.