Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

Yiyecek Ve İçecek Endüstrisinde SICK Sensör Zekası

SICK Türkiye Utku Lembet, Fabrika Otomasyon Bölüm Müdürü

Günümüzde global rekabet gereği sadece yiyecek ve içecek üretim dünyasının değil, tüm sektörlerin ana beklentisi her kaynağın verimli bir şekilde kullanılması oluyor. Üretimde kullanılan makinaların farklı ihtiyaçların üretimine esnek biçimde adapte olacak şekilde dizayn edilmesi, makine kullanımının kolay ve dünya genelinde otomasyon servis hizmetinin ulaşılabilir olması bekleniyor. Özellikle, yiyecek ve içecek üretim proseslerinde ana amaç ürünün korunması oluyor. Gıda üretim prosesinde gerekli normlara uyulmadığı takdirde gıda üzerinde oluşan “listeria” isimli bakteri, bulaştığı gıdayı tüketen kişiye direkt olarak geçiyor. Bu paraziti almış insanların %80’i hastaneye yatıyor, %20’si ise ölüm ile sonuçlanıyor.

Dünya Sağlık Örgütü’nün “Health People” raporunda iki ana vizyon belirlenmiş; birincisi dünyada yaşayan insanların yaşam kalitesini arttırmak ve ömürlerini uzatmak diğeri ise tüm insanlar arasındaki sağlık eşitsizliğini ortadan kaldırmak. Bu vizyon ile ölçümlenebilecek bir hedef ortaya konulmuş o da dünyada bir yıl içerisinde meydana gelen 5 milyon listeria bakterisine bağlı vakayı 2,5 milyon vakaya indirmek. Bu hedef neticesinde gıda- içecek üretim dünyasının ana beklentisi üretimin her alanında kullanabilecekleri hijyenik tasarıma sahip agresif yıkama ve kimyasallar ile temizlenmeye dayanıklı ve ani sıcaklık değişikliklerine kolay adapte olabilen ayrıca pazarın belli başlı konsept ve standartlarını karşılayan (EHEDG, ECOLAB, Makina direktifi) ürünler kullanır. Kimyasal ve sıcaklık değişimleri ile işlemek ise yüksek basınç ile temizleme, dezenfeksiyon işlemlerini içeren ani sıcaklık değişikliklerine (80 derece//- 5 derece) karşı dayanıklı ürün kullanılması anlamına geliyor. Kullanılan ürünlerin yüksek basınç altında temizlenmeye ve uzun süreli kimyasallar ile yıkanmaya karşı dayanıklı olması gerekiyor. Üretim aşamasında da EHEDG, FDA gibi belli başlı konseptlere uyması gerekiyor.

Gıda-içecek ve dolum prosesleri üretim öncesi ham madde sağlama alanı, üretim, birincil paketleme, ikincil paketleme ve lojistik olmak üzere 5 alandan oluşuyor.

Özellikle üretim ve birincil paketlemenin olduğu alanlar agresif yıkama ve kimyasallar ile temizlemeye, ıslak veya nemli bölgelere sahip olması gerekiyor. Gıdaiçecek alanlarından ikincil paketleme ve lojistik alanları kuru üretim bölgelerine sahiptir. Sunulan Inox ve hijyenik tasarım sensörleri aksesuarları zorlu ortam şartlarında kirlenmeye karşı kesintisiz koruyor.

ICK, sensör zekasının bu proseslere sunmuş olduğu çözümleri 4 ana başlık özelinde topluyor: Esnek otomasyonda algılama ve mesafe kontrol sensörleri, proses alanlarına giriş çıkışlarda güvenlik cihazları, üretim aşamasında görsel teknoloji ile kalite kontrol ve son olarak üretimden gelen verilerin toplanıp değerlendirilmesi için tanımlama ve takip sistemleri.

SICK üretim aşamasında bölgelerin ihtiyacı olan tüm adımlara dayanıklı hijyenik tasarım ürünlerini bir bütün olarak sunuyor. Hijyenik tasarım ve Inox paslanmaz çelik gövde ürün gruplarını; optik sensörler, endüktifler, enkoderler, akış sensörleri, seviye, basınç ve sıcaklık sensörleri, güvenlik ışık perdesi, barkod okuyucular ve görsel teknolojiyi içeren komple bir set olarak sunuyor. Inox paslanmaz çelik gövde terimi artık sıvılara ve kimyasallara karşı güçlü ve dayanıklılığı belirtmek için kullanılan bir endüstri standardıdır.

SICK Inox paslanmaz gövde ve hijyenik tasarım ürünleri bu niteliklerin hepsine sahip olup hijyen standartlarına uygun olarak üretiliyor.

Hijyenik tasarımlı montaj sistemleri, üretim sırasında ürünün bakteriyel kontaminasyon riskini en aza indirmeyi amaçlıyor. SICK kendini sadece sensör teknolojisi ile sınırlamayıp, aynı zamanda her uygulama için üst düzeyde montaj çözümleri sunuyor. Toplamda, yenilikçi hijyenik tasarım sensörleri, reflektörler ve tüm bileşenleri mükemmel dizayn edilmiş hijyenik tip montaj bileşenlerinden oluşuyor. Örneğin, SICK, W4S-3H fotoelektrik sensör ailesi ile agresif yıkama, temizlik ve dezenfeksiyon rejimlerine dayanıklı kompakt ve sağlam IP69K koruma sınıfı ile birlikte sınıfının en performanslı ürününü sektöre sunmuştur. Bu seri hala en yüksek Avrupa ve FDA standartlarına uygun ve klor bazlı dezenfektanlar, deterjanlar ve köpük temizleyicilerine karşı dayanıklıdır. Özellikle seviye algılama işlemlerinde kullanılan LFP serisi hijyenik ve paslanmaz çelik gövdeli radar tip seviye algılama ürünümüz hem analog, hem digital çıkış ile beraber anlık olarak mesafeyi izleyebileceğiniz bir ekrana sahiptir. Bu ürünü sektörde tek kılan özelliği ise özellikle süt, ayran dolum proseslerinde içerisinde bulunan ‘köpük’ algoritması ile ürünün gerçek seviyesi ile köpük arasındaki farkı işlemde kontrol edebilmesidir.

Kimyasallar dışında su ile yıkama aşamasında da standart sensörler ciddi etkileniyor. En çok yaşanan sıkıntı sensörün içine su girişidir. Standart sensörler genelde plastik kılıftadırlar. Operasyon süresince ürün ısınmakta ve soğuk tayzikli su ile yıkanması sonucu ürünün plastik kılıfında deformasyonlar oluşmaktadır.

Bu deformasyonun önüne geçebilmek için sanayiye efektif çözümler geliştiriyor. Örneğin, ürünlerin üstünü yoğurt kabıyla kaplamak veya hepsini plastik bir poşetin altına yerleştirmek gibi. Hatlarında dayanıklı hijyenik tasarım ürün kullanan müşteriler için hattın geri dönüş maliyeti çok kısa süredir. Öncelikle çözümlerin kullanılacağı üretim alanı net bir şekilde tespit edilmelidir. Tespit edilen alanın gereksinimlerine göre Inox paslanmaz çelik gövdeli bir ürün veya hijyenik tasarım bir ürün seçilmelidir. Sektörde karşılaşılan en hatalı yaklaşım, hijyenik tasarım ile yıkamaya dayanıklı ürünlerin birbirine karıştırılmasıdır. Hijyenik tasarımlı ürün demek; özel bir kenar, köşe veya bakteriyel ve kimyasal birikmeyi önleyen tamamen pürüzsüz dış gövde tasarımı üretilmiş ürün demektir. Yıkamaya dayanıklı ürünler ise basınçlı sıvılar ile yıkanmaya dayanıklı ürün gruplarını içeriyor. SICK öncelikle sektörün ihtiyacı olan kimyasallar ve zorlu şartlar altında yıkanmaya dayanıklı ürünler ile hijyenik tasarım ürün gruplarını birbirinden ayırıyor.

Sektörde yapılan en güncel uygulamalar; dolum hatlarında yıkamadan çıkmış damacanaların yoğun su buharı ve kimyasalar altında otomatik olarak tanımlanmasıdır. Uygulamalarda kullanmış olan CLV6XX ve LECTOR serisi ürün ailesi paslanmaz çelik gövdede ön camı kırılmalara karşı korumalı olması için plastik ile kaplanmıştır. Ürün IP69K koruma standartlarını tam olarak karşılayabiliyor. Paketleme makinasında paketlemeye girecek çikolataların delta robot ile istiflenmesi ve dizilmesi 3 boyutlu kameralar ile sağlanıyor.

Aynı zamanda kullanan 3 boyutlu kamera ile çikolataların şekli, hacmi ve boyutu mm altındaki hassasiyet ile kontrol edilebiliyor. Robot, PLC ve kontrol sistemi ile Ethernet üzerinden kolay entegrasyon halindedir.

Bu uygulamada dünyanın ilk 3 boyutlu smart ve paslanmaz çelik gövdeli kamerasına sahip. SICK, son yaptığı bir güvenlik uygulamasında et işleme ve entegre tesisinde alanın korunması için özel IP69K korumalı kılıfta güvenlik bariyeri uygulamasını devreye aldı.

Güvenlik bariyeri 100 bar basınç ve 80 derece sıcaklık altında çalışabiliyor. Tesis et işleme tesisi olduğu için anlık sıcaklık değişimleri olduğundan, ürünün sıcaklığı anlık dalgalanmalara karşı korumalıdır. SICK geniş ürün portfoyü ile gıda üretimine entegre sorunsuz sistemler sunuyor. Sonuç olarak tüm SICK Inox gövde ve hijyenik tasarım algılama ve montaj teknolojileri ECOLAB, Avrupa EHEDG ve ABD FDA dahil olmak üzere en yüksek uluslararası standartlar, düzenlemeler ve kurallar için tasarlanmıştır.