Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

Veri Toplama ve Analiz Sistemleri

Enerji kaynaklarının gün geçtikçe azalması ve pahalı hale gelmeleri, sanayideki rekabet ortamı, yöneticileri tasarruf etmeye, fire oranlarını en aza indirmeye zorlamıştır.

Çalışanların verimliliğinden, makinelerin üretimde kullandıkları elektrik miktarlarının bile detaylı kontrolü ve analizleri yapılarak başa baş noktasını yani maliyet ve satışın tutarının aynı olduğu noktayı bulmak artık bir lüks değil zorunlu ihtiyaç şeklini aldı.
Son 5 yıldır analiz ve veri toplama sistemleri fabrikalarda yaygınlaşmakta ve sistem talepleri her geçen gün katlanarak artmaktadır.

Geriye dönüş veri analizleri işletmelere makineleri ve harcadıkları enerji oranları hakkında detaylı bilgiler verirken, yaptıkları arızalar durma sebepleri, çalışma saatleri, kullanan personelin verimliliğini haftalık, aylık raporlar haline getirerek yöneticilerin karar vermesinde büyük rol oynamaya başlamıştır.

Bir örnek ile açıklayalım: işletmede 10 adet dokuma makinesi 5 adet paketleme makinesi olsun. Son kontrollerde; çıkan tekstil ürünlerinde yüzde 8 oranında hatalı imalat olduğu kalite kontrolcüler tarafından tespit edilmiştir. Fakat bu veri ile hatanın dokuma makinesinden mi olduğu paketleme makinesinden mi olduğu makinelerden olduğuysa hangi makineden kaynakladığını bulmak çok zor olacaktır. İnsan faktörünü de işin içinde katınca çözülemez bir hal alır.

Çözüm: Makineler üzerine yerleştirilmiş veri toplama sistemleri ile personele verilecek kullanıcı isim ve şifresi ya da yetki kartı, her üretilen ürün için ürüne has ürün seri numara sistemi ile bu sorun saniyeler içinde tespit edilip bulunabilir.
Bu sistem uygulanmış olsaydı örneğinden yola çıkarsak şu bilgiye ulaşabilecektik. Bozuk ürünler alıp seri numaralarına bakılır, hangi makinede üretildiği ortaya çıkardı, daha sonra hangi personelin bu üretimi yaparken makineyi kontrol ettiğini bulur ve takibini yapardık, sorunun dokuma makinesindeki iğnenin kırılmasında ve o andaki operatörün dikkatsizliğinden dolayı iğneyi değiştirmeyip üretime o şekilde devam edildiği tespit edilirdi.

Bu bilgi sistemi şemada görüldüğü gibi bilgisayar yapısına aktarılabilir uzun süreçli veriler burada toplanıp yorumlanabilir.

Veri toplama cihazları aralarında Modbus, Canbus ya da TCP-IP üzerinde haberleşe bilir ve sunuculara bilgi aklatabilirler. Daha küçük çaplı kontroller için resimdeki gibi (remote I/O) dağıtılmış giriş çıkış modülü kullanarak bilgileri insan arayüzü cihazında görülebilir ve cihazın üzerine takılacak hafıza kartı yardımı ile veriler burada toplanıp değerlendirme yapılabilir. Bu yöntem ufak işletmeler ve az veri gerektiren uygulamalarda kullanılabilirler.

Veri toplama sistemleri oluşabilecek hatalar ve arızalar için erken bilgi edinmeye olanak sağlar. Unitronics firmasının geliştirdiği Vision Serisi OPLC’ler, uygun algılayıcı ve haberleşme modülleri ile kullanıldığında, taşan kuyu taşmadan önce cep telefonuna mesaj atarak bildirebilir, tam otomatik çalışan makinelerin günlük raporları e-posta atabilir böylelikle kumsalda dinlenirken de faaliyetlerden uzak kalmadan verilerden haberdar olunabilir.

Enerjinin değerli olduğu, maliyetlerin yüksek olduğu günümüzde asgari maliyetle işletmelerin çalışması ve oluşacak hataları erken teşhis etmek için denetsel kontrol ve veri toplama zorunluluk haline gelmiştir.