Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

DAHA GÜVENLİ, VERİMLİ MADENCİLİK FAALİYETLERİ GERÇEK ZAMANLI BİLGİ ERİŞİMİ VE KULLANIMI

GİRİŞ
Fiyatlar konusunda sıkıntılar yaşanırken, malzeme ve enerji maliyetleri artarken ve tüm dünyada maden cevheri cıkarma hızı ve yapısı değişirken, madencilik sektörü üretim verimliliğini arttıracak, operasyonel mükemmellik sağlayacak ve aynı zamanda emniyeti ve varlık güvenliğini optimize edecek yontemler bulma baskısıyla karşı karşıyadır. Artan talepleri karşılamak icin düşük nitelikli yataklardan daha fazlasını cıkarmak gerekiyor.

Bu baş dondüren değişim, beraberinde madencilik operasyonlarının kendi süreclerini bu değişimlere adapte etmesine ve standart hale getirmesine olanak tanıyarak üretim verimliliğini artırmasını, güvenliği iyileştirmesini ve daha iyi bir şekilde calışmasını sağlayan araclar ve donanımlar getirdi. Bu kısa kılavuzda, maden şirketleri tarafından bulunan birkac cözüm acıklanıyor.

SILOLU ÜRETİMDEN BAĞLI ÜRETİME
Neredeyse her maden tesisinde, işlerin yürütülmesi icin eski donanımlar kullanılır. Bununla birlikte, tesiste birbirinden farklı ihtiyacları bulunan farklı bölümler muhtemelen farklı tedarikcilerin sunduğu farklı platformlar üzerinde calışacaktır. Bu durum, kacınılmaz olarak tutarsızlıklara neden olacak ve standart yaklaşımın önüne gecerek verimliliği azaltacak, karmaşa ve maliyet artışı ile sonuclanacaktır. Entegre ve standart bir yaklaşım ise maden sahasından taşımaya kadar verimliliği ve elde edilen değeri artırır. Operatörler, mevcut uygulamaları inceleyerek ve yeni otomasyon teknolojilerini ve bağımsız madenciliği değerlendirerek önemli ve sürdürülebilir iyileştirmeler gercekleştirip maliyetleri azaltabilir. Makinelerin işlevsel bir şekilde calışmasını iyileştirerek duruşları önleyebilir, riskleri azaltabilir ve aynı zamanda personel ve tesisin güvenliğini artırabilirler. “Bağlı Maden” olarak adlandırdığımız bu yaklaşımı, tüm dünyadaki üretim ve sanayi kuruluşları için Connected Enterprise modelimizi temel alarak geliştirdik.

BAĞLI MADEN NEDİR?
Verimsiz calışmaları ortadan kaldırıp rekabet avantajı sağlayan ve verimliliği optimize edip maliyetlerin azaltılmasına destek veren modern bir teknoloji ortaya cıkmıştır. Bu sistem ve platformlar, gelişmiş raporlama Özellikleri ve bilgi sağlayan gösterge panolarıyla operatörlere büyük avantajlar sunmaktadır. Bu avantajlar, maden tesisinde yeni bağlantı olanakları ve üretim bilgileri sunarak personelin işle ilgili kararlar alırken gercek zamanlı bilgilere göre hareket etmesine olanak tanır. İnternet, endüstriyel ağlar gibi teknolojilerin, İnternet Protokolünün etkin olduğu cihazların ve birlikte çalışma standartlarının bir araya getirilmesi, maden sistemlerinin, üretim ortamının, kontrol ortamının ve işletme genelinin birbirlerine eşsiz şekilde bağlanmasını sağlar.

Bu, operatörlerin verileri şirket icinde toplamasını, koordine etmesini ve paylaşmasını sağlayarak veri odaklı daha iyi kararlar alınmasına, sonuclarda daha fazla tutarlılık elde edilmesine ve yasal gereksinimler icin tutulan kayıtların iyileştirilmesine imkan tanır. Aynı zamanda, belirli yazılım sistemlerinin karmaşık yapısı calışanların beceri düzeyini aştığı ve daha az calışan uzak bölgelerde calışmak istediği icin uzaktan izlemeye destek veren teknolojiler verimliliği ve güvenliği daha da artırır.
GERCEK ZAMANLI BİLGİLER NEDEN FARK YARATIR?
Bu zamana kadar veriler dağınık otomasyon teknolojileri, eski sistemler ve eldeki sistemlerden kullanışlı bilgiler oluşturmanın imkansızlığı nedeniyle maden tesisindeki varlıklar icinde sıkışıp kalmıştır. Şirketler gercek zamanlı raporlar, sezgisel gösterge panoları ve güclü iş zekası sistemleriyle işletme genelinde izlenebilirliği güclendirebilir, daha bilincli stratejik kararlar verebilir ve her madenin olabildiğince verimli ve etkili bir şekilde işletilmesini sağlayabilir.

Verilere gercek zamanlı kullanılabilir iş bilgileri olarak erişilmesi şu alanlarda iyileşmeler sağlar:
• Üretim verimi
• Sürec kalitesi
• Varlık durumu
• Enerji verimliliği
• Daha güvenli madenler

Aynı şekilde, gercek zamanlı bilgiler bakım zamanlarının ve varlık performansının artırılması icin donanım durumunun sürekli olarak izlenmesini sağlar.  Tedarik zincirlerinin basitleştirilmesine ve maden planlamanın geliştirilmesine yardımcı olur. Şirketler, büyük verileri gercek zamanlı olarak kullanıp tek bir konumdan tüm dünyadaki maden cevherini işlemeyi optimize etmeye başlar. Zamanla operasyonel mükemmellik, muhtemelen işletmenin topladığı cok sayıda veriyi yorumlama ve bunlara göre hareket etme becerisine bağlı olacaktır.

YENİLİKCİLİKLE ENERJİ KULLANIMINI AZALTMA
Verimlilikte geniş kapsamlı iyileştirmeler yapmak, yalnızca uc alanlardaki maliyetleri azaltmak değil, sektördeki en büyük harcamaları azaltmanın yollarını bulmak anlamına gelir. Bu, coğu operatör icin enerji maliyetlerini azaltmak demektir. Yeni teknolojiler, yenilenebilir enerji kaynaklarına daha fazla güven duyulması ve elektriklendirme, bu değişimin gercekleşmesinde rol oynamıştır.

Otomasyon, değişkenliği azaltıp işletme tutarlığını artırarak enerji verimliliğini geliştirir. Akıllı sensör teknolojisi, matkaplar ve kamyonlar gibi madencilik donanımları hakkındaki bilgileri artırarak üretkenliği ve operasyonların sürdürülebilirliğini iyileştirir. Ayrıca otomasyon ve emisyonların azaltılması arasında, donanımların daha tutarlı bir şekilde kullanılmasını ve yakıt kullanımının, sera gazı emisyonlarının ve calışma maliyetlerinin azaltılmasını sağlayan bir bağlantı da mevcuttur.

Madencilikte robotların kullanılması, daha dikkatli bir madenciliğe imkan tanıyarak cevresel etkiyi azaltacaktır. Cevresel izleme sistemleri, toprak su seviyeleri, yer altı havalandırması ve sıcaklık değişiklikleri gibi değişkenleri doğru bir şekilde izlemek ve analiz etmek icin kablosuz haberleşme olanağına sahip bilgisayar donanımlı araclar kullanabilir. Bu izleme sistemleri, şirketlerin madencilik faaliyetlerinin çevresel etkilerini izlemesini ve kaydetmesini sağlar.

UZAK OPERASYONLARIN UYGULAMADAKİ AVANTAJLARI
Onceleri, madencilik donanımından bilgilere erişim, iş gücüne dayalı ve zaman zaman tehlikeli olan bir işlemdi. Büyük makineler ve coğu zaman tehlikeli olan konumlar, risklerin hicbir zaman tamamen azaltılamadığı bir ortam oluşturuyordu. Günümüzde maden şirketleri, uzak varlık sahasındaki verileri toplayıp merkezi bir konuma göndermek icin tam otomatik ve entegre sistemleriyle buradaki makine verilerine erişebilir ve bunları izleyebilir. Uzaktan izleme teknolojileri, operatörlerin tek bir konumdan birden fazla uygulamadaki donanım ve üretim verilerine erişip bunları yönetmesine imkan tanır. Bu teknoloji yazılım, donanım ve sensörleri sorunsuz bir şekilde entegre ederek ceşitli üretim ekipmanı ve uygulamalarından önemli operasyon bilgileri elde edip gercek zamanlı olarak merkezi bir konuma gönderir. Merkezdeki operatörler, mevcut calışma koşullarını sürekli olarak izleyebilir, potansiyel arızaları bulabilir ve calışma zamanını artırmak icin erkenden sürec düzenlemeleri yapabilir.

Uzaktan izlemenin dışında, bu sistemler operasyonları optimize etmek icin bilgi toplar, analiz eder, bu bilgileri uygun bağlama yerleştirir ve paylaşır. Uretim bilgilerini sezgisel gösterge panolarıyla ve geçmiş işleviyle birleştiren operasyon yönetim sistemleri, kablosuz, uzaktan teknolojiyle otomatik olarak üretim verilerini toplayabilir, temel performans göstergelerini hesaplayabilir ve kolay anlaşılır ekranlar sunabilir.

Uzaktan izlemede, zorlu ortamlarda daha az personelin calışması gerekeceği icin pratik acıdan bu yöntem daha güvenli calışma uygulamalarına destek verir. Ustelik işletmenin tamamında 7 gün 24 saat gercek zamanlı hizmet veren merkezdeki uzmanlarla eksiklikleri giderir, zamanın daha iyi kullanılmasını sağlar ve giderleri azaltır.

BAĞLI MADENİ GERÇEĞE DÖNÜŞTÜREN ÇÖZÜMLER
Tüm dünyada giderek daha fazla operatör, karşılaştığı zorlukları aşmak icin yenilikci teknolojiler ve entegrasyondan yararlanarak yeni yöntemler buluyor.

Günümüzün çözümleri, dağıtılmış süreç kontrolünü ve Akıllı Motor Kontrolünü, operasyonların tamamını kapsayan bir bilgi platformunda bir araya getiriyor. Ayrıca, ortak bir Ethernet Teknolojisi tesis bilgilerinin işletme sistemleriyle entegrasyonunu kolaylaştırıyor. Sonuc olarak operatorler, iş sistemleriyle temel ic imalat bilgilendirmelerine erişip bunları görüntüleyebilir ve kuruluşta daha iyi kararlar alınmasını sağlayabilir.

Bu çözümlerin avantajları şunlardır:
• Bağımsız madencilik cözümleri, uzaktan kontrol ve izleme ile güvenliği artırma
• Gelişmiş Model Öngörülü Kontrol (MPC) ile cevher getirisini artırma ve sürec değişkenliğini azaltma
• Enerji kullanımını optimize etme ve mekanik donanım aşınmasını azaltma

Özel madencilik cözümleri, kontrol sistemi icin tahmin edilebilir sonuclar ve performans sunar ve standardizasyon ile verimliliğin artırılmasına imkan tanır. Projelerin daha hızlı bir şekilde teslim edilmesine, daha tahmine dayalı bakım ve duruş süresinin kısaltılmasına, kontrol ve bilgi sistemlerinin varlık yönetiminin iyileştirilmesine yardımcı olurlar.
Bu teknolojiden önce, maden şirketleri kesintisiz calışma sağlamak icin farklı operasyon bölgelerinde birkac ekibe ihtiyac duyuyordu. Artık uzmanlar bir merkezde toplanabiliyor. Bu, maden şirketlerine konum veya zamana bakılmaksızın operasyonlara merkezi^ bir noktadan erişim imkanı sağlamış ve tüm üretim süreci üzerinde optimum kontrol sunmuştur.

Dinamik model tahminine dayalı kontrol, gercek zamanlı operasyon verilerinin sürekli olarak analiz edilmesini destekler ve bunları gecmişteki verilerle ve istenen sonuclarla karşılaştırmanıza imkan tanır. Bu görünebilirlik, daha fazla cevher çıkarılmasını sağlayan, sürec değişkenliğini azaltan ve performansı optimize eden bilincli üretim kararları almanızı sağlar.

BAĞLI MADENDE GÜVENLİĞİ SAĞLAMA
Bağlı maden oluşturmak isteyen operaörlerin karşılaştığı en büyük zorluklardan biri güvenliktir. İster ağ ister varlıklar ister fikri^ mülkiyete yönelik olsun, kuruluşların tesadüfen veya bilincli olarak ortaya cıkan potansiyel tehditlerden korunması gerekir. Ağ birleşimi ve daha önce ayrı olan sistemlerin bağlanmasıyla, güvenlik riskleri doğal olarak artar. Bu durumda, operasyonun her alanına güvenlik tedbirlerinin entegre edilmesi gerekir. Bu alanlara ağ altyapısı, yeni ve eski kontrol sistemleri, makineler, cihazlar ve işletme bünyesinde calışan herkes ve uygulanan tüm politika ve prosedürler dahildir. Uygun, güclü bir güvenlik stratejik geliştirme programının parcası olarak entegre edildiğinde bütünlüklü bir şekilde uygulanır ve işletme ve otomasyon güvenliğinin son cihaza kadar daha iyi korunmasını sağlar.

ROCKWELL AUTOMATION VE CISCO IT VE OT’NİN BİRLİKTE ÇALIŞMASI
Bağlı maden kavramının merkezinde IT ve OT arasındaki ilişki ve işletmeye olabildiğince cok fayda sağlamak icin her disiplinin bilgilerini, becerilerini ve deneyimini paylaşma ihtiyacı bulunur.

İş birliğinin sağlayacağı pratik ve ölceklenebilir çözümler:
• Güclü ve kullanımı kolay, kapsamlı güvenlik stratejileri
• Entegre kontrol ve bilgi uygulamalarının ihtiyac duyduğu güvenliği ve performansı sağlayan acık, standartlara dayalı ağlar

Cisco ve Rockwell Automation, madencilik operasyonları icin tek bir birleştirilmiş ağ altyapısında ortak bir ağ ve güvenlik ortamı sunmak amacıyla ortaklık kurmuştur.