Otomasyon dergisi, Türkiye'nin otomasyon konusundaki ilk ve en köklü dergisidir. 1992 yılında “Türkiye’de Otomasyonsuz Fabrika Kalmasın” sloganıyla yola çıkan dergi, Türkiye endüstrisinin otomasyon konusunda bilgilendirilmesini kendisine misyon edinmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri anında okuruna iletmeyi; otomasyon alanında yapılacak yatırımların, doğru ve kârlı olabilmesi için yol gösterici bir rol oynamayı amaçlamıştır.

ATIK SU ARITMA TESİSLERİNDE OTOMASYON

[kutusol=5125] Eyalet Çevre Ajansı (UBA) tarafından yayımlanan “Atık su arıtma tesislerinde geliştirilmiş enerji verimliliği” başlıklı çalışmaya göre Alman atık su arıtma tesisleri 4.400 GWs/a elektrik tüketti. Özellikle aeratörler, büyük pompa istasyonları ve karıştırıcılar yanı sıra çamur arıtma işlemi büyük miktarda enerji gerektiriyor. Toplam elektrik tüketiminin yalnızca beşte biri, biyogaz üretimiyle atık su arıtma tesisleri tarafından geri kazanılabiliyor.

AŞIRI DAYANIKLI
Uzmanlar, var olan tüketimin azaltılmasıyla ve tesislerin kendilerinin güç üretmesiyle, çok büyük bir potansiyelin ortaya çıkarılabileceğine inanıyor. Enerjiyi verimli kullanan tasarım, havalandırmanın düzenlenmesi veya yüksek derecede verimli pompa pervanelerinin kullanılması gibi proses mühendisliği optimizasyonlarının da tesis işletmesine olumlu bir etkisi vardır. Pnömatik otomasyon çözümleri ekonomik bir alternatiftir. Atık su arıtma tesislerindeki proses vanaları genellikle seyrek olarak çalıştırılır veya kullanılmaları arasında uzun süreler geçer. Bunun sonucunda kalıntılar ve topaklanma oluşur ve bu yüzden daha yüksek ayrılma torku veya gücü kullanılır. Pnömatik aktüatörler bu sorunun üstesinden, basitçe hava basıncını artırarak gelir. Hasar görmeden yüklerle iyi başa çıkarlar ve sıcaklık, kirlenme ve nemdeki farklardan etkilenmezler. Pnömatik aktüatörler yalnızca basınçlı havayı düzenler ve üretirken elektrik kullanır ve doğrudan kapama valfi üzerinde işlem yaparlar.

DÜŞÜK MALİYETLER
Pnömatik ekipmanlar sürekli yüklere dirençlidir ve tüm hizmet ömürleri boyunca bakım gerektirmez. Kurulumu çok kolay olan bu ekipmanlar, karşılaştırılabilir elektrikli çözümlerden, özellikle de tüm sisteme ilişkin çözümler kurarken, daha ucuzdur. Ayrıca pnömatik ekipmanlar emniyet söz konusu olduğunda çok etkileyicidir. Elektrik kesilse bile basınçlı hava kullanmaya devam eder. Basınçlı hava üretme ve hazırlama amacıyla bir kompresöre sahip bir hava deposu her zaman kullanılabilir durumdadır.[kutusag=5126] 

DAĞITILMIŞ ÇÖZÜM
Stuttgart yakınlarındaki Sindelfingen’de yer alan atık su artıma tesisi, 250.000 şehirlinin atık suyunu arıtıyor. Bu tesis, pnömatik bir otomasyon çözümünün faydalarına yönelik etkileyici bir örnek. Festo proses valfleri ve bunların DLP ve DRD valf aktüatörleri, tüm tesise, bazen kolayca erişilemeyen konumlara dağıtılmıştır. Bağımsız pilot vanalarını kullanarak uyarı yöntemi yerine, aktüatörlerin CPX/MPA türü valf adaları kullanılarak kontrol sistemine bağlandığı dağıtılmış bir çözüm seçilmiştir. Bu sistem çözümüyle, valf adasından fieldbus’a yalnızca tek bir, açıkça tanımlanmış, standartlaştırılmış arayüz bulunur. Modüler CPX elektriksel terminal, MPA valf adalarıyla birlikte kullanıldığı zaman sistemin kesintisiz çalışmasını güçlendirir. Bakım ve diyagnostik yetenekleri de bir rol oynar. Elektronik bir ekipman her bir bobin için, valfe özel diyagnostik işlemine olanak verir. Bobin akımını, düşük gerilimi ve kısa devreleri izler ve hattaki bozulmaları algılar. Entegre diyagnostik hafızası, oluşan mesajları bir zaman damgasıyla birlikte kaydeder.

ÖLÇÜLEBİLİR ÇEVRESEL KORUMA
Sindelfingen atık su arıtma tesisindeki merkezi pompa istasyonu artık enerjiyi son derece verimli kullanıyor. Pompa deposunda altı adet santrifüj pompa vardır – her biri 90 kW’lık bir güç tüketimine ve 8 – 9 m’ye 500 l/s’lik bir aktarım kapasitesine sahiptir. Modernizasyondan önce çek valfler sürekli açık tutulmak zorundaydı. Ancak, bu aktarım oranını %10 kadar düşürüyordu. Şimdi yeni mevcut bıçak kapı valflerinin pnömatik otomasyonu, tüm çek valflerin fonksiyonlarının yerine geçti ve böylelikle operasyonel güvenilirliği yükseltti. Sindelfingen atık su arıtma tesisi şimdi aynı pompa aktarım oranında performans gösteriyor ancak artık eskisine göre önemli ölçüde düşük enerji kullanıyor.  He yıl 89.469 kWs veya 11.300 € tasarruf yapılıyor. Bu rakam Sindelfingen atık su arıtma tesisindeki toplam enerji talebinin %2’sinin tasarruf edildiğini gösteriyor. Pompa istasyonu artık çok daha iyi bir görünüşe sahip ve tesis daha az yer gerektiriyor. Gürültü düzeyi de ciddi oranda düşürüldü. Kapama vanaları sıkıca kapandığı için artık algılanamayan kaçaklar yaşanmıyor. Festo’nun pnömatik çözümleri sayesinde tesis operatörü, amortisman süresi bir yılın altında olan bir çözümle, yorulmaya karşı direnci, servis ömrünü ve enerji verimliliğini önemli ölçüde artırmayı başardı.